Dag 78: WO 14 okt 2026. Sarzana (0 km)

Het plan vanmorgen was om 1 kilometer wandelen te proberen. Als dat niet goed gaat, gaan we terug.
De vrouw die hier het ontbijt verzorgt vertelt over een “medical assistance” vlakbij. Misschien toch wel beter om het even te laten controleren door een arts. We regelen met haar dat we een nacht langer kunnen blijven. En dan gaan we, afhankelijk van wat de arts zegt, morgen óf verder lopen, óf naar huis.

Het kost nog aardig wat moeite (en pijn) om de “medical assistance” te vinden. En als we er dan zijn blijkt dat die er alleen is voor de avond en nacht. Overdag moet je naar het ziekenhuis.
Omdat we al halverwege naar het ziekenhuis zijn, besluiten we door te lopen.
Bij de eerste hulp vindt men dat er een foto moet worden gemaakt.

Lijkt ons een beetje overdreven omdat Maarte er al zoveel kilometer mee gelopen heeft. Maar na de foto mag hij opeens niet meer lopen en gaat in een rolstoel naar de gips afdeling.
Nadat we daar uren hebben gewacht komen we bij een arts die zegt dat er geen breuk is. Dus ook geen gips. Maar 2 dagen niet belasten, daarna lopen met een enkelbrace en krukken. Dus de eerste weken geen Via Francigena lopen…
Als we dan weg willen lopen, mag dat niet. Hij moet in de rolstoel blijven en wordt weer ergens anders naar toe gebracht. Ik moet in de wachtkamer blijven.
Na een half uur appen we met elkaar. Voor ons allebei niet duidelijk waar we nu op wachten. Maarte besluit op te staan en naar de wachtkamer te lopen. We overleggen nog even met de receptioniste (maar taal is wel een probleem in een Italiaans ziekenhuis). Dan lopen we maar naar de bushalte om met de bus terug te gaan naar onze kamer. Als hij er sinds de val al zo’n 7 kilometer mee gelopen heeft, zal dit laatste stukje toch ook wel kunnen?
Het is al halverwege de middag als we weer terug zijn.
We gaan maar een trein naar huis boeken. Ook dat valt nog niet mee. Veel treinen zijn vol. Uiteindelijk boeken we een trein voor morgen naar Milaan. Dan twee nachten Milaan. Dan zaterdag op de trein naar Nederland en zondagochtend weer thuis.

Dag 77: DI 13 okt 2026. Aulla – Sarzana (19 km)

Vanochtend, bij vertrek vanuit de herberg, zijn de bergen gedeeltelijk verscholen in de mist.

Het is koud. Binnen een paar honderd meter besluiten we onze jassen aan te doen.
Al gauw leidt de Via Francigena ons omhoog, de berg op. En dan, na een half uurtje zijn we door de mist heengelopen. We zien nu de mist onder ons in het dal.

Het pad vandaag heeft weer een aantal lastige klims en afdalingen, over rotspaden met hoge op en afstappen. Maar het zijn er gelukkig minder dan gisteren. We lopen gestaag door.
We lopen langs Bibola, een kleurrijk dorpje op een heuveltop.

In Pozano-Superiore vinden we een mooi bankje om ons brood te eten.
Niet lang daarna zien we de zee. Sarzana, ons eindpunt voor vandaag ligt maar 10 km van zee.

Na een aantal goed behandelbare paden volgt er nog één lastig stuk. En 20 meter, voordat we weer op asfalt uitkomen glijdt Maarte onderuit. Hij heeft pijn aan zijn enkel. Maar met zijn schoenen extra strak aangetrokken loopt hij toch nog de laatste 4 km.
Als we dan op de kamer zijn en hij zijn schoenen uitdoet is de enkel dik en behoorlijk pijnlijk. Gekoeld onder de koude douche. Vannacht omhoog leggen. En dan maar afwachten of het morgen gaat.

We lopen nog wel even door de stad voor een drankje. En terwijl Maarte op het terras blijft zitten doe ik nog een klein toeristisch rondje.
Hieronder de historische stadspoort van Sarzana.

Dag 76: MA 12 okt 2026. Pontremoli – Aulla (34 km)

Het was een zware dag vandaag. 34km vinden wij eigenlijk al teveel. Maar zolang het goede wandelwegen zijn is dat nog te doen. Maar vandaag waren er lange stukken over paden met grote keien waarbij de bij elke stap moest kijken waar je voet kon staan. Meer dan 2 km/uur halen we dan niet.

We vertrokken om 8 uur, na een snel ontbijt in het hotel. Eerst de stad uit. Daarna lopen we verder het dal van Magra rivier in. Daar loopt ook een drukke doorgaande weg in. In het begin van de ochtend lopen we dan eens links en dan eens rechts van deze weg. Dan nog op prima behandelbare paden. Er liggen ook een aantal mooie oude plaatsen op de route.

Links van het dal zien we de hogere bergen van de Apennijnen.

Uiteindelijk gaat het pad hoger met het dal meelopen en worden de paden moeilijker begaanbaar. Ik vind het geen wandelpaden meer. Stapje voor stapje en continu naar de grond kijken om een plekje te vinden waar je voet kan staan.
We steken een paar keer een beekje over.

In het dorp Filetto zijn we weer even in de bewoonde wereld.

Daarna volgen er nog eindeloze stukken moeilijk begaanbaar pad.
Wel is er nog een mooie waterval,

Uiteindelijk komen we om half zeven aan bij de herberg waar we nu slapen. We zijn aardig uitgeput. We slapen hier in een 10 persoons slaapzaal, maar er zijn geen andere gasten.Dat is wel fijn!

Dag 75: ZO 11 okt 2026. Medesano – Fornovo di Taro (13 km)

We hebben besloten om de zware etappes door de Apennijnen, van Fornovo di Taro naar Pontremoli niet te lopen. Het zijn lange trajecten met veel hoogtemeters. Er zijn weinig overnachtingsmogelijkheden, sommige zijn per 1 oktober gesloten. En ook is het lastig om hier eten te vinden. En mijn rechter heup vindt hellingen omhoog ook niet meer zo fijn…

Daarom hadden we vanmorgen alle tijd om te genieten van het uitgebreide ontbijt bij de B&B. We hoeven alleen de korte afstand naar Fornovo di Taro te lopen. De wandeling geeft ons mooie uitzichten op de Apennijnen. Ik krijg al bijna spijt dat we daar niet gaan lopen.

In Felegara drinken we nog een kop koffie. Er liggen daar gebakjes uitgestald die bij Heel Holland Bakt ruim zouden winnen.
Daarna lopen we door een mooi natuurpark dat langs de oever van de rivier de Taro ligt.
Er volgt nog een hele lange brug die de Taro oversteekt. De rivier is breed, maar voert op dit moment amper water.
Aan het einde van de brug staat een klein beeldje van een sjouwende pelgrim.

In Fornovo di Taro hebben we nog genoeg tijd om even de kerk te bezoeken. Wat daar opviel was dit gebeeldhouwde marmeren altaar, gemaakt in de 13e eeuw,

Dan op naar het station.We hadden gezien dat er elke dag een rechtstreekse trein van Fornovo di Taro naar Pontremoli rijdt, behalve vandaag. We moeten met trein en bus. Onze veronderstelling is dat het is vanwege de zondag. We kopen een kaartje naar Berceto (halverwege).

Als we in de trein zitten blijkt dat Berceto niet het eindpunt is vanwege de zondag. Maar er zijn werkzaamheden op het spoor naar Pontremoli. Er is vervangend busvervoer. Tja, dan hebben we niet het goede kaartje gekocht. Het bustraject reizen we nu zwart…

Nadat we ons, in het hotel voor vannacht, hebben opgefrist lopen we terug naar de oude stad. Er is een oude voetgangersbrug die ons daarheen leidt.

Pontremoli blijkt een mooie stad te zijn. Een oud centrum met smalle straatjes. Leuk om er wat rond te dwalen. In de droogstaande rivier worden kastanjes gepoft.

We vinden een kleine trattoria waar we heerlijk hebben gegeten.

Dag 74: ZA 10 okt 2026. Fidenza – Medesano (23 km)

We nemen vanochtend weer afscheid van de mensen waar we de laatste dagen mee opliepen. Riccardo, Markus en Amber lopen door naar Fornovo. Dat is nog 12 à 13 km verder dan Medesano. Wij vonden 23 km lang genoeg.

We lopen Fidenza uit, langs het stadhuis.

Overal in het centrum, en ook nog lang daarna, worden er weer kramen opgebouwd voor het vervolg van het grote feest van San Donnino.
Nog verder van het centrum verandert de weg in een wandelweg. De wandelweg heeft nog steeds de breedte van een normale doorgaande weg. En er zijn hier erg veel sportieve wandelaars. Dat verbaast ons. Voorheen zagen we vooral hondenuitlaters, en weinig wandelaars zonder hond.

Na een uurtje loopt Riccardo ons achterop. Hij loopt een kwartiertje met ons mee en gaat dan op zijn eigen tempo verder.

Bij Castello di Costamezzana staat deze vierkante middeleeuwse toren.

Na meer dan een week lopen door de Po-vlakte, lopen we nu weer door een heuvellandschap. We vinden het een stuk mooier dan de Po-vlakte. Na iedere bocht weer een ander mooi uitzicht.

Even na drieën zijn we dan in Medesano, waar we vannacht in een B&B slapen. Het terras van de B&B is al helemaal klaar voor Halloween.

Onderweg waren we de vader en zoon uit Ierland, die gisteren in dezelfde herberg sliepen als wij, een paar keer tegengekomen. We maakten een afspraak om vanavond samen te eten. Dus aten we vanavond met z’n vieren pizza’s. Was erg leuk!

Dag 73: VR 9 okt 2026. Fiorenzuola d’Arda – Fidenza (23 km)

We ontbijten bij een bar vlak bij de herberg. Als ik wil betalen wordt er gevraagd of we in Locanda San Fiorenzo logeren. Ja, zeg ik. Nou dan hoef ik niet te betalen; ontbijt is inbegrepen bij de overnachting. Dat lijkt me onwaarschijnlijk, bij een overnachting van €20. Na wat heen en weer gepraat blijkt het misverstand. Wij slapen niet in Locanda San Fiorenzo, maar in Parrochia San Fiorenzo.

Na een wandeling van een kilometer of zes komen we bij de abdij van Chiaravalle della Colombo. Daar kijken we een hele tijd rond. Erg mooi! Er is ook een prachtige kloostergang.

We hebben, wat later, nog een mooie rust bij een “pelgrimsrustplek”, bij iemand in de tuin. Ze hebben aardig hun best gedaan om er een mooie plek van te maken. Alleen jammer dat er zoveel muggen zitten.

Als we voor de tweede keer de hogesnelheidslijn en de A1 oversteken komen we al aardig in de buurt van Fidenza.

In de verte zien we de Apennijnen al liggen.

We slapen hier weer in een herberg, in een slaapzaal met drie bedden. Het derde bed is voor een Ier.
De herberg ligt vlak bij de dom van San Donnino.

San Donnino was een martelaar. Hij bekeerde zich tot het Christendom en werd daarom onthoofd, op 9 oktober 293. Hij wordt in de kerk herhaaldelijk afgebeeld zonder hoofd. Hij draagt zijn hoofd zelf op zijn handen.
Omdat het vandaag 9 oktober is, is er groot feest in Firenze. Het feest duurt 10 dagen. Er zijn overal kraampjes in de stad, er is muziek, er zijn optredens. En er is een food festival.
We eten met z’n allen in een van de grote tenten.

Als we teruglopen naar de herberg is de stad nog vol met mensen.

Dag 72: DO 8 okt 2026. Piacenza – Fiorenzuola d’Arda (24 km)

In de herberg hing een dringende waarschuwing om het eerste deel van de route van vandaag niet te lopen. Het gaat lang over een hele drukke weg, zonder veel ruimte voor wandelaars. We besluiten daarom de bus te nemen naar Pontenure om daar, na 8 km, te beginnen met wandelen. Zo korten we de lange wandeling van vandaag (32 km) ook in naar een prettigere afstand.
Amber heeft hetzelfde besluit genomen. We lopen met z’n drieën naar het busstation.
Als we daar op de bus staan te wachten begint het te regenen.

Eenmaal in de bus gaat dan alle regenkleding aan. Als we uitstappen regent het flink.
In alle 71 voorgaande dagen hebben we nog maar twee uur onze regenjassen aangehad. Dat is ongelofelijk weinig. Maar vandaag regent het dan toch.
De hele omgeving wordt verborgen in een grauwe mist.

Ergens halverwege (Montanaro) regent het nog steeds.

Maar rond de middag wordt het droog. Bij een kopje koffie op een terrasje ontdoen we ons van onze regenkleding. Dat loopt een stuk lekkerder.
Onderweg missen we nog een afslag. Daar kwamen we pas na een kilometer achter. Dat werd een eind teruglopen.
Als we op onze bestemming aankomen is het nog steeds droog. Maar terwijl we ons inschrijven begint het weer te regenen. Net op tijd binnen.
De herberg ligt direct achter deze kerk (San Fiorenzo).

De herberg van vandaag heeft twee kleine slaapzalen met stapelbedden en een tweepersoonskamer met lage bedden. Wij krijgen die laatste toebedeeld. Erg schoon is de kamer echter niet.
Er is hier ook een wasmachine. Dus geen handwasje vandaag!

Als dan alle klusjes gedaan zijn, gaan we de kerk bekijken. Er zijn daar mooie fresco’s. Uit de 5e eeuw, werd er verteld.
Ik kan me niet voorstellen dat ze er dan nu nog zo mooi en kleurrijk uit kunnen zien.

Alle zes de lopers die gisteren samen in de motorboot de Po overstaken, slapen hier in dezelfde herberg. ‘s Avonds eten we met z’n allen in een restaurant in de buurt.

Dag 71: WO 7 okt 2026. Orio Litta- Piacenza (20 km)

Vandaag moeten we echt op tijd opstaan, want we moeten op tijd bij de boot zijn. Er is een veerboot over de Po. Daarmee steek je niet alleen recht over, maar de aanlegplaats is 3,5 km stroomafwaarts. Dat zijn makkelijke kilometers.
De boot vertrekt om half negen. Het is ruim 4km lopen. We vertrekken nog voor 7:15u.
We zien weer een mooie rode zonsopgang.

Marcus’ (uit Canada) en Amber (België) vertrekken gelijk met ons. We lopen met z’n vieren naar Corte Sant’Andrea, waar het vertrekpunt van de boot is.

We zijn met 6 passagiers voor de oversteek.

Danilo, de veerman, is een mooi figuur. We vermaken ons de hele reis kostelijk. Hij vaart al sinds 1998 met zijn motorboot pelgrims over. En daar heeft hij mooie verhalen over. Je ziet dat hij er nog steeds van geniet. Dit is echt zijn ding.
En fijn dat we Ricardo bij ons hebben (een Italiaan die in Londen woont). Hij vertaalt al die mooie verhalen voor ons.

Als we aan de overkant zijn worden we uitgenodigd om naar zijn huis te komen, voor een stempel. Hij zet koffie en maakt een fles grappa open. En we moeten ons allemaal inschrijven in zijn grote boek. In al die jaren heeft hij 16.000 pelgrims overgezet. Het is allemaal keurig geregistreerd.

Na deze geweldige overtocht en ontvangst, gaan we toch maar weer verder lopen.
Nog een koffie in Malpaga, daarna lopen we al snel de buitenwijken van Piacenza binnen.
We steken met een grote brug de Trebbia rivier over, maar we hadden net zo goed door de rivier kunnen lopen. De Trebbia staat helemaal droog.

Het is een lange drukke weg de stad in. Wij slapen in een herberg nog een paar kilometer na het centrum.
’s Middags even boodschappen doen en wat drinken.
’s Avonds eten we in een restaurant in de buurt. Als we daar binnenkomen zit Amber er ook. We eten gezellig met z’n drieën.

Dag 70: DI 6 okt 2026. Santa Cristina e Bissone – Orio Litta (16 km)

Net als gisteren ontbijten we weer bij de bar naast ons hotel in Pavia. Zoals bij veel bakkers liggen ook hier veel gevulde croissants en andere zoetigheden.We ontbijten weer met een croissant gevuld met pudding.

Na het ontbijt lopen we naar het station om met de trein terug te gaan naar Santa Cristina, waar we gisteren zijn gestopt.
Gister, vanuit Santa Cristina, konden we bij de conducteur in de trein een kaartje kopen voor Pavia. We waren er vanuit gegaan dat dit nu ook zou kunnen. Dat kon ook, maar we betalen veel extra: €16,20 i.p.v. €6,60 voor 2 kaartjes. Dit omdat we in Pavia op het station een kaartje hadden kunnen kopen in de automaat. In Santa Cristina, gisteren, kon dat niet. Er was daar geen automaat.

We hebben vandaag alle tijd, de etappe is kort. Na 5km, in Miradolo zitten we al aan de koffie.
We lopen nog steeds in de Po-vlakte, maar langzaam wordt het landschap iets glooiender.
Het is een mooie wandeling vandaag. Gevarieerder dan een paar dagen geleden, toen er vrijwel alleen rijstvelden waren. Nu wordt er van alles verbouwd.
Er zijn ook veel dorpen op de route vandaag.
In Chignolo Po is er een mooi kasteel, midden in het dorp.

We zitten er even op een steen, vlak bij de supermarkt. Daar staat ook een donkere jongeman, die ons vriendelijk begroet. We maken een kort praatje. Hij komt uit Nigeria. In het kwartiertje dat wij daar zitten, begroet hij alle mensen die in en uit de supermarkt gaan. Ze kennen hem allemaal en groeten hartelijk terug. Soms een kort praatje, verder niks. Hij staat niet te bedelen. We vragen ons af wat dan het verhaal achter deze man is…

Als we de rivier de Lambro oversteken ligt er, even verderop een mooie oude spoorbrug.

Al gauw daarna zien we Orio Litta al liggen. Daar overnachten we deze keer in een mooie grote herberg.

Er is hier een slaapzaal met 10 bedden. Wij krijgen met z’n tweeën een, met schotten afgeschermd deel. Prima.
Er is ook een wasmachine. Dus tijd voor een grote was.
Als ik de wasmachine aanzet, met een drukknop, valt het hele paneel in de machine. De machine start wel. Ik voel me er behoorlijk schuldig over.
Als ik de hospitalera later tegenkom en het haar vertel, blijkt dat dit de laatste dagen vaker gebeurd is. Dus niet mijn schuld, gelukkig…

Er is vanmiddag ook nog een journalist bij de herberg. Hij interviewt alle pelgrims. Wij komen ook aan de beurt. Hij maakt er filmpjes van voor op Instagram.

De enige eetgelegenheid in dit dorp is vandaag de afhaal pizza. We halen twee pizza en eten samen met een Braziliaanse fietser die gelijk met ons afhaalde.

Later op de avond zitten we nog een tijd in de keuken, met twee andere lopers (een Canadees en een Belgische) en een Italiaanse fietser.

Mooi uitzicht vanuit het raam van de eetzaal.

Dag 69: MA 5 okt 2026. Pavia – Santa Cristina e Bissone (31 km)

We lopen vandaag, zonder zware rugzak naar Santa Cristina e Bissone. Daar is maar één overnachtingsmogelijkheid: die van de parochie. Echter deze sluit jaarlijks op 1 oktober; einde van het seizoen. We kiezen er voor om, na de wandeling naar Santa Cristina, met de trein terug naar Pavia te gaan.

We beginnen met ontbijten in de bar naast het hotel. Daar komen we een Zwitsers stel tegen. Zij hebben gisteren de wandeling gemaakt die wij vandaag gaan doen. Even wat ervaringen uitwisselen.

Pavia is een grote stad. Dat merken we als we ‘s morgens de stad uitlopen. We hebben al ruim vijf kilometer gelopen voordat we aan de rand van de stad zijn.

De zon staat dan nog laag. Dat is een mooi moment voor een creatieve schaduw foto.

Nog voor de middag vinden we In Belgioioso een bar waar we besluiten te lunchen. Ze hebben er zelfs tosti’s.

Verderop langs de route zijn er grootschalige zandafgravingen. Vrachtauto’s rijden af en aan. De gedeelten die al afgegraven zijn, zijn nu veranderd in meren, met hier en daar watervogels.

Voordat we Costa de’Nobili inlopen zien we het kerkje al liggen.

Het laatste stuk van de Via Francigena naar Santa Cristina lijkt afgesloten vanwege werkzaamheden. We besluiten de gewone verbindingsweg te nemen. Die is echter behoorlijk druk. Niet echt een veilige route. We zijn dan ook blij als we er af kunnen.

We wandelen door naar het station, voor de terugreis naar Pavia. Het is nog even spannend hoe we aan een kaartje komen. Maar dat kunnen we gewoon bij de conducteur kopen.

Voor ons avondeten besluiten we om toch weer helemaal naar het centrum te gaan lopen. Het is daar erg leuk. We drinken eerst wat op hetzelfde plein als gisteren.
Als we daarna een restaurant gaan zoeken vallen er opeens dikke druppels regen. Er is een bistrot vlakbij, dus daar gaan we dan maar eten (en schuilen). En na het eten is de regen ook weer voorbij.